Dolomity

Dolomity (wł. Dolomiti, niem. Dolomiten) – jest pasmem górskim, znajdującym się w północno-wschodniej części Włoch (Alpy znajdują się w całości na terenie Włoch), leżące na obszarze Alp Wschodnich - Południowych Alp Wapiennych. Dolomity leżą pomiędzy dolinami: Piawa na wschodzie, Pustertal (Val Pusteria) na północy  Val Rendena na zachodzie. Kraina geograficzna, do jakiej należą Dolomity to Tyrol Południowy, południowa część masywu leży na terenie prowincji Belluno, zachodnia z kolei to prowincja Trydent, północna - prowincji Bolzano. Najwyższe szczyty Dolomitów to: Marmolada - 3342 m n.p.m. (masyw góruje nad okolicą), a następnie Antelao - 3263 m n.p.m., Tofany. 

Rdzenna ludność Dolomitów, która zanika już to Ladynowie, posiadają oni własną kulturę oraz własny język ladyński, którym posługuje się jeszcze bardzo niewielka część mieszkańców (około 30 000). Za gromadzenie informacji o kulturze ladyńskiej odpowiada Instytut: Institut Ladin Micurá de Rü w San Martin (Alta Badia), a także muzeum etnograficzne w Vigo di Fassa. 

Dolomity nie są typem gór, stanowiącym typowy łańcuch górski. Składają się z grup skalnych, które porozdzielane są głębokimi dolinami i wysokimi, lecz na ogół dość łatwo dostępnymi przełęczami. Najważniejsze grupy przełęczy to: Pale di San Martino, Marmarole, Puez, Fanes, Sassolungo (niem. Langkofel), Marmolada, Sella, Puez/Ciër, Catinaccio (niem. Rosengarten), Civetta, Pelmo, Tofany, Cristallo, Antelao, Sorapiss, Dolomity Sextenerskie/Dolomiti di Sesto, Sciliar/Schlern, Dolomiti di Braies/Pragser Dolomiten. Z kolei Najważniejszymi grupami o podobnej budowie geologicznej, lecz takie, które geograficznie należą do innych grup górskich to Dolomity Brenty, Dolomity Lienzkie, i tzw. Małe Dolomity 

Marmolada (3343 m n.p.m.) to góra, która znajduje się w północno-wschodniej części Włoch, na wschód od Trydentu, jest najwyższym szczytem Dolomitów. Nazwa masywu bierze się z języka ladyńskiego, gdzie oznacza to "błyszcząca", związane jest to z leżącym na stronie północnej flance szczytu lodowcem Ghiacciaio della Marmolada. Ze względu na lodowiec widziana od północy Marmolada posiada bardzo charakterystyczny wygląd, znacznie odróżniający ją od innych szczytów Dolomitów.

Antelao jest najwyższą górą znajdującą się we wschodniej części Dolomitów. Położona na południowy-zachód od miejscowości Cortina d'Ampezzo. Szczyt ten jest często określany Królem Dolomitów, a Marmolada, najwyższy szczyt w Dolomitach, jest określana Królową tych gór.